Kulağı küpeli olmayan hayvanı almayın
Kahramanmaraş Veterinerler Odası Genel Sekreteri Yakup Bilal; yaklaşan Kurban Bayramı'nda kulağı küpeli olmayan hayvanların kesinlikle satın alınmaması gerektiğini söyledi.
Bu yıl Kahramanmaraş'ta kesime hazır yeterince küçükbaş ve büyükbaş kurbanlığın bulunduğu belirten Yakup Bilal, bu konuda herhangi bir sıkıntının yaşanmayacağını belirtti. Kurban Bayramı öncesi, kurbanlıklar hakkında uyarılarda bulunan Kahramanmaraş Veterinerler Odası Genel Sekreteri Yakup Bilal, kulağı küpeli olan hayvanların veteriner kontrolünden geçtiği anlamına geldiğini belirterek, “Kurbanlıkların mutlaka kulağında küpe olması gerekiyor. Hayvanın kulağında küpe varsa eğer o hayvanı mutlaka bir veteriner görmüştür. Veteriner muayene etmişse, o hayvan zaten kurban kesilebilir ve rahatlıkla eti yenebilir. Ayrıca Kahramanmaraş Veteriner Hekimler Odası’nın da desteği ile devamlı nöbetçi veterinerler, pazarlarda satılan bu kurbanlıkları kontrol etmektedir” dedi.
KURBANLIĞI KONTROL EDİP SATIN ALIN
Kurban edilecek hayvanın kulağı küpelide olsa, satın alacak kişi tarafından kontrol edilmesi gerektiğini belirten Bilal şöyle devam etti: “Küpeli hayvanlarda sağlık sorunu yoktur. Ancak muayeneden sonra bir şey olmuş mudur? Kurbanı kesecek kişi bu konuda kendisi de bir değerlendirme yapmalıdır. Satın alınacak kurbanlık mutlaka incelenmelidir. Örneğin, hayvanın tüyleri parlak olmalıdır. Kurbanlık canlı bakmalı, çevresi ile ilgili olmalıdır. Topallığı ve uzvu eksik olmamalıdır. Kurban kesecek kişi hayvanın bu özelliklerini kontrol ettikten sonra rahatlıkla alabilir. Ancak yine de aklında soru kalan kişiler, gerekirse bizden yani Veteriner Hekimler Odası’ndan yardım istemelidir.”
VETERİNER HEKİMLER, İNSAN SAĞLIĞIYLA YAKINDAN İLGİLİDİR
Veteriner hekimlerin sadece hayvanlara doğum yaptırıp bakımını yapan kişi olmadığını insan sağlığıyla birebir ilişkili olduklarını belirten Bilal şöyle devam etti: “Veteriner hekimlik insan sağlığıyla bire bir ilgili demektir. Sağlıklı hayvan, gıda demektir. Hayvansal gıda olmadan insanların beslenmesi mümkün değildir. Mercimek, etin yerini tutar denildi bir dönem. Ancak bunlar doğru şeyler değil. İnsanların 110 gram civarında protein ihtiyacı var. Bunun da yüzde 50-55’ni hayvansal kökenli proteinlerden almak zorundadır. Et, süt, yumurta olmalıdır. Bitkisel kökenli proteinlerle insanlar sağlıklı beslenemezler. Yani veteriner hekim, hayvan sağlığıyla değil, aslında insan sağlığıyla ilgilidir. Hayvanlardan insanlara geçen 200 civarında hastalık vardır. Bu hastalıkları kontrol altında tutarız. Mesleğin püf noktası burada. Hayvanın bakımını yapan, doğum yaptıran bir meslek grubu değiliz.”
KAHRAMANMARAŞ'TA KURBAN SATIŞ VE KESİM YERLERİ
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi yaklaşan Kurban Bayramı dolayısıyla kurban satış ve kesim yerlerini belirledi.
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı Veterinerlik İşleri ve Mezbahalar Şube Müdürlüğü, yaklaşan Kurban Bayramı nedeni ile vatandaşları kurbanlık hayvan alımı telaşının sardığını belirterek, vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu.
Kurbanlık hayvanın anormal bir şişliği, iltihap ve açık yarası bulunmaması gerektiğini ve ayrıca hayvanların topallamadan dört ayaklarının üstüne basarak durması ve yürüyebilmesi, öksürük ve hırıltı olmaksızın sessiz bir şekilde soluk alıp vermeleri gerektiğini ifade edildi.
Aynı zamanda Kurban satış yerlerinde İlçe Kaymakamlıklarınca belirlenen Veteriner Hekim, Belediye Zabıtası ve Din Görevlilerinden oluşan Kurban Denetim Birimi yetkilileri hem denetim işlemlerini yapacak hem de vatandaşlarımıza yardımcı olunacağı belirtildi.
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi olarak Adana yolu üzeri Kafum Fuar Alanı yanında bulunan Merkez Kesimhanemizin kurban bayramında kesimler için hizmete hazır olduğunu belirten yetkililer, vatandaşlarımızdan 0 545 820 47 49 irtibat numarasını arayarak kesim randevusu almalarını istedi. Yetkililer kurban bayramında kesim ücretlerinin Küçükbaş hayvanlar için 40 TL, büyükbaş hayvanlar için ise 200 TL olarak belirlendiğini belirtti.
Ayrıca Belediye olarak kurban bayramında kaçan hayvanların yakalanmasına yönelik Yakalama Timi oluşturulduğunu belirten yetkililer, olası durumlarda vatandaşlarımızın 0531 210 9752 numaralı irtibat numarasını kullanabileceklerini belirttiler.
ACEMİYSENİZ, KENDİNİZ KESMEYİN
Kurban Bayramı'nın ilk günü hastanelerin acil servislerine kurban kesmeye çalışırken kendini yaralayan çok sayıda acemi kasabın başvurduğunu söyleyen uzmanlar bu konuda dikkatli olunması için uyardı.
Kendi başına kurban kesmeye çalışan bir çok kişinin elini ve kolunu bıçak ve satırla yaraladığına dikkat çeken uzmanlar, kurbanlıkların kesimhaneye götürülmesi gerektiğini belirtti.
HİJYEN VE GIDA GÜVENLİĞİ ÖNEMİ
Kurban bayramı nedeniyle kesimi gerçekleştirilen hayvanlardan elde edilen etlerin ve sakatatların güvenir bir biçimde tüketilebilmesi için bazı konulara dikkat edilmelidir.
Öncelikle kesilecek hayvan sağlıklı olmalı ve kurban kesimi bu iş için adres gösterilen uygun ve hijyenik ortamda ve gerekli kontroller altında uzman kişiler tarafından gerçekleştirilmelidir.
Hijyenik olmayan ortamlarda ve hayvan hastalıkları açısından gerekli kesim öncesi ve sonrası muayenelerin yapılmadığı kurban kesimlerinde sadece eti tüketenler değil, kesenler taşıyanlar ve parçalayanlarda risk altında olacaktır.
Ayrıca, kesimin ardından elde edilen etler ve sakatat tüketim aşamasına kadar doğru biçimde muhafaza edilmeli ve zamanında tüketilmelidir.
Evlerde ve özellikle böyle dönemlerde kurban eti bağışının yoğun olduğu kurumlarda, etlerin ve sakatatın gıda güvenliğini uygun biçimde muhafaza edilmesi ve güvenle tüketilebilmesi için aşağıda hususlara dikkat edilmesi büyük önem taşımaktadır.
UZMANLARIN ÖNERİLERİ ŞÖYLE
- Hayvanların kesilmesi, yüzülmesi, karkasın parçalanması, etin nakli, muhafazası, pişirilmesi ve tüketime sunulması aşamalarında hijyen kuralları ihmal edilmemelidir.
- Hayvanların bağırsaklarından yararlanılacaksa, bağırsaklar öncelikle hayvan kesilir kesilmez, yani bağırsaklar kesim sıcaklığında iken kaba yağlarından temizlenmelidir. Bu işlem yapılırken bağırsakların kesilmemesi ve patlatılmamasına dikkat edilmeli, ardından bağırsakların içerisi boşaltılmalıdır. Daha sonra bağırsak içeriği su ile tamamen temizlenmelidir.
- Kurban etleri, parçalar halinde temiz kaplara konulmalı ve öncelikle güneş görmeyen serin bir yerde (14–16°C ‘lerde), 5–6 saati geçmeyecek şekilde bekletilmelidir. Bekletme sırasında etlerin hava alması sağlanmalı ve bu süre sonunda oda sıcaklığına ulaşan etler buzdolabına kaldırılmalı, +4 °C ile +5 °C arasında muhafaza edilmelidir. Kurbanlık etler henüz kesim sıcaklığında iken buzdolabına poşet içinde veya hava alamayacak bir durumda büyük parçalar halinde üst üste konulursa, buzdolabı sıcaklığı etin iç kısımlarını soğutmaya yetmeyecektir. Bu durumda, etin hava almayan kısımlarında çok kısa sürede (2. gün) bozulma ve kokuşma meydana gelecek, hatta daha ileri aşamalarda yeşillenme görülecek ve bu değişim sağlık açısından risk oluşturacaktır. Bu nedenle, ön soğutma koşullarına özen gösterilmeli, buna rağmen bozulma olan etler kesinlikle tüketilmemeli ve imha edilmelidir.
- Kurban etlerinin uzun süre muhafazasında öncelikle kesim sırasında hayvanın kanının çok iyi akıtılmış olması büyük önem taşımaktadır. Kan mikroorganizmalar için iyi bir ortam oluşturacağından kanı iyi akıtılmamış hayvanların eti dayanıksız olur ve çabuk bozulur. Kurbanlık etin dayanma süresi, kesim kalitesine ve parçaların büyüklüğüne göre değişmekle beraber normal buzdolabı koşullarında en fazla 3–4 gündür. Ancak, etler kıyma haline getirilirse bu süre 1–2 gün kadardır. Etlerin, daha uzun süre muhafaza edilebilmesi için buzlukta (dondurucuda) -18 °C’de dondurulmuş olarak saklanması gerekir. Diğer taraftan dondurulmuş etlerin de belirli bir raf ömrü olduğu unutulmamalı ve saklama süresi 4–6 aydan fazla olmamalıdır.
- Dondurulmuş etler çözdürüldükten sonra hemen tüketilmeli, asla tekrar dondurulmamalıdır. Çözdürme işlemi buzdolabı koşullarında gerçekleştirilmelidir. Etin mikroorganizmalar tarafından kısa sürede bozulabilecek bir ürün olduğu bilinmelidir. Çözünme dıştan içe doğru olur ve merkezdeki donmuş kısım çözülene kadar, yüzeydeki sıcaklık artarak mikrobiyal gelişmelere neden olur. Bu durumda gıda güvenliği riskinin ortaya çıkması kaçınılmazdır.
- Hemen tüketilmeyecek etler kavurma yapılarak da muhafaza edilebilir. Kavurma yapılacaksa, önce yağın iyice erimesi beklenmeli, et tuzlandıktan sonra yağda kavrulmalı veya kavurma yapıldıktan sonra üzerine tuz ilave edilmelidir.
- Tüketilmesi planlanan sakatat, kesim sırasında temiz bir şekilde çıkarılmalı, sakatat ile etler aynı ortamda bulundurulmamalı ve muhafaza edilmemelidir.
- Etler kesinlikle çiğ veya az pişmiş olarak tüketilmemeli, pişirme sırasında etin merkezinin de tam olarak pişmesine özen gösterilmelidir. Diğer yandan, çok kuvvetli ateşte pişirme, etin merkezi tam olarak pişene kadar, dış yüzeyde yanmaya neden olabilmekte, oluşan yanma ürünleri ayrı bir sağlık riski oluşturmaktadır. Güvenli olan, dış yüzü yanmamış ve merkezi tam olarak pişirilmiş olan etlerdir. Sağlık açısından; etlerin pişirilmesi aşamasında kızartmak yerine haşlama veya ızgara gibi yöntemler tercih edilmelidir.
- Pişirilen etler en kısa sürede tüketilmeli, tüketilmeyen kısım buzdolabında saklanmalıdır. Birden çok ısıtma ve takiben dolaba kaldırma işlemi, yine mikrobiyal bozulmalara yol açacağından; pişirilmiş etler bir seferde tüketileceği miktarda ısıtılmalıdır.
- Et muhafazası ve tüketiminde yukarıda bahsedilen noktalara dikkat edilmemesi halinde; mikrobiyal kaynaklı hastalıklar, gıda zehirlenmeleri ve istenmeyen maddelerden kaynaklanan hastalıklar görülebilir. Uygun koşullarda ve kontrol altında yapılmayan kesimlerden elde edilen ürünlerde bu risk daha da artarak sağlıksız hayvan kaynaklı sorunları da içine alır. Sağlıklı bir Kurban Bayramı geçirmeleri için halkımızı sesimize kulak vermeye çağırıyoruz. (ZEKİ DEMİR)