Tüketici haklarının 1800’lü yıllarda ABD’de başladığı kabul edilse de aslında 1502’de Bursa talimnamesi ile Osmanlı coğrafyasında başladığının bilinmekte olduğunu aktaran Uçar, Dünya Tüketici Haklarını Koruma Günü’nün tarihsel süreci üzerine şu bilgileri verdi: “Modern manada 1985 Yılında Birleşmiş Milletler kararı ile tüketici hakları koruma altına alınmış olup, 1985 Tarihinden itibaren 15 Mart Dünya Tüketici Haklarını Koruma Günü olarak Dünyada ve Türkiye’de kutlanmaya başlanmıştır. Ülkemizde de 1990lı yıllardan itibaren bu konu üzerinde ciddi çalışmalar yapılmış dernekler kurulmuş ve nihayet kanuni yollarda devlet tarafından yürürlüğe konulmuştur. Günümüzde ticaretin toplumun her kesiminde ağırlığını hissettirmesi, satılan mamullerin çeşitlilik göstermesi tüketicilerin yaşadığı sorunları da beraberinde getirmiştir. Dolayısıyla bu sorunlarla baş etmek için ve başkalarının benzer sorunlarla karşılaşmaması için bilinçli bir tüketici olmamız gerekmektedir.”Uçar, tüm tüketicilerin haklarına ve tüketici derneklerine sahip çıkması temennisi ile 15 Mart Dünya Tüketiciler Günü’nü kutladı.
Tüketicilerin kanuni hakları bulunduğuna işaret eden Uçar, Tüketici Hakları Kanunu ile ilgili şu bilgilere yer verdi: “Hiçbir gerekçe göstermeden bir malı teslim aldığınız tarihten itibaren 14 gün içinde kabul etmek veya reddetmek hakkına sahipsiniz. Malı almaktan caydığınızı yani ‘Cayma Bildirimini’ satıcıya 14 gün içinde iadeli taahhütlü mektupla, noter aracılığıyla gönderilen ihbarname ile veya bizzat elden teslim ederek ulaştırabilirsiniz.Satın aldığınız malın ayıplı olduğunun anlaşılması halinde, malın teslim tarihinden itibaren 15 gün içerisinde satıcı firmaya başvurarak malın değiştirilmesi, ödediğiniz bedelin iade edilmesi, ücretsiz olarak onarılması veya ayıbın neden olduğu değer kaybının bedelden indirilmesi haklarından birini talep edebilirsiniz. Satıcı tercih ve talep ettiğiniz seçeneği yerine getirmekle yükümlüdür. Satın alınan malın ayıbı gizli nitelikte ise, hakkınızı aramak için kanuni süre 2 yıldır. Gizli ayıbın ispat edilmesi gerekir.” Tüketicilerin aldıkları ürün veya hizmetle ilgili şikâyetlerini Tüketici Hakem Heyetlerine veya Tüketici şikâyetlerine bakmakla görevli mahkemelere başvurarak yapabileceklerini bildiren Ticaret İl Müdürü Ahmet Uçar, şöyle konuştu: “Başvurular, uyuşmazlık konusunu içeren dilekçe ve delil oluşturan ilgili belgelerle birlikte Hakem Heyetlerine yapılır. Hakem Heyetleri Kaymakamlık ve Valilik bünyesinde bulunmaktadır, İşyeri Dışında yapılan satışlarla ilgili uyuşmazlıklarda tüketicinin bulunduğu yerdeki Hakem Heyetlerine, diğer uyuşmazlıklarda ise mal ve hizmeti satın aldığınız satıcının bulunduğu yerdeki İl ya da İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlıklarına başvurulur. Satın aldığınız dayanıklı tüketim malları için Garanti Belgesi almayı ve onaylatmayı unutmayınız. Tüketicilerimiz şikâyetlerine ait konuları gerek Tüketici İl yada İlçe Tüketici Hakem Heyetlerine giderek yada ALO 175 Tüketici Hattını arayarak da bilgi alışverişinde bulunmaktadır. Tüketicilerimizin hak arama ve hangi haklara sahip oldukları konusunda gün geçtikçe daha da bilgi sahibi oldukları görülmektedir.”
Artık dünyada bir tüketim kültürünün var olduğunu kaydeden Uçar, vatandaşların alışveriş ilişkilerinden doğacak zararlardan çok fazla etkilenmemeleri ve haklarını arayabilmeleri için şu önerilerde bulundu: “Çocuklarınızı ve ailenizi bilinçli bir tüketici olarak yetiştiriniz.Yapacağınız her harcama için mutlaka alışverişlerinizde fiş yada faturanızı alınız.Aldığınız gıda vb ürünlerinin içeriğini, imalat tarihini, son kullanma tarihini kontrol ediniz.Market vb işyerlerinden alışveriş esnasında raftaki etiket fiyatı ile kasada faturaya geçilen fiyatın aynısı olup olmadığına dikkat ediniz.Alacağınız ürünün özellikleri hakkında satış elemanından bilgi alınız.Satın aldığınız dayanıklı tüketim malları için Garanti Belgesi ve Kullanma Kılavuzunu almayı ve Garanti Belgesini onaylatmayı unutmayınız.Satıcıların aldatıcı ve yanıltıcı sözlerine kanmayınız.İşyeri Dışında Kapıdan Satış Yolu ile kapınıza yada iş yerinize gelen satıcıların biz Milli Eğitim Bakanlığından geldik, Bakanlık personeliyiz yada yine Biz Sağlık Bakanlığından geldik, Sağlık Personeliyiz deyip yalan bilgiler vererek satış yapmaya kalkan satıcılardan ürün almayınız.Milli Eğitim Bakanlığımızın okullarda, Sağlık Müdürlüğümüzün ise Hastanelerimizde ve Aile Sağlığı Merkezlerimizde hizmet verdiğini unutmayalım.Eğer bir mal satın almışsanız ve sorunlarınız varsa hiç zaman kaybetmeden yasal sürede ilgili HakemHeyetine başvurunuz.Satın aldığımız ürünlerimizin şikâyetleri parasal değerlere göre yapılmalıdır.” Kahramanmaraş Ticaret İl Müdürü Ahmet Uçar, Tüketici Hakem Heyetlerimizin uyuşmazlıklara bakmakla ilgili parasal sınırlar hakkında şu açıklamalarda bulundu: “Ürününüzün değeri 2 bin 320 liranın altında ise İlçe Tüketici Hakem Heyetine;ürününüzün değeri 2 bin 320 lira ile 3 bin 480 lira arasında ise Büyükşehir statüsünde olan illerde İl Tüketici Hakem Heyetine; 3 bin 480 liradan yukarıdaki uyuşmazlıklarda Tüketici Mahkemelerine başvurabilirsiniz.İl ve İlçe Tüketici Hakem Heyetlerinin verdiği kararların bağlayıcı olduğunu unutmayınız!Tüketici Hakem Heyetlerimize yapılacak olan şikâyet başvurularınızdan ücret alınmamaktadır.
YORUMLAR